Prestiżowe instytucje i organizacje, jak Instytut Żywności i Żywienia czy Instytut Matki i Dziecka, systematycznie zabiegają o to, aby Polki były coraz bardziej świadome w kwestiach związanych z dietą podczas ciąży [1]. Według ekspertów PTG również zapewnienie odpowiedniej ilości witamin i mikroelementów przed ciążą ma pozytywny wpływ na rozwój płodu i zdrowie matki [2]. Jak dowodzi coraz więcej badań – już od dnia poczęcia mamy ogromny wpływ na zdrowie dziecka w przyszłości [1].

Jak twierdzą Eksperci, prawidłowa, zróżnicowana, zawierająca naturalne witaminy i minerały dieta może zapewnić zapotrzebowanie w normalnych warunkach, ale wzrost zapotrzebowania podczas ciąży i laktacji nie może być w dostateczny sposób tą drogą pokrywany [2]. Dlatego kobiety mają dziś do wyboru wiele preparatów, suplementów, witamin i minerałów obecnych na polskim rynku i dedykowanych przyszłym mamom. Jak dokonać właściwego wyboru? Czym się kierować i na co wracać uwagę?

Preparaty dla przyszłych i karmiących mam – różnice w jakości i składzie

W okresie ciąży zapotrzebowanie na składniki odżywcze znacząco wzrasta. Współczesna wiedza medyczna niezbicie dowodzi jednak, że ten wzrost zapotrzebowania nie oznacza konieczności znacznego zwiększenia ilości spożywanych kalorii ani potrzeby przyjmowania szerokiej gamy witamin czy mikroelementów. Jak piszą Eksperci związani z Instytutem Żywności i Żywienia: „Nadmiary czy niedobory składników odżywczych w życiu płodowym w sposób trwały zmieniają („przeprogramowują”) metabolizm i przebieg procesów fizjologicznych, skutkując rozwojem szeregu powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych w okresie dorosłości [3]. Przyszłe i karmiące mamy powinny dbać o odpowiednio zbilansowaną dietę oraz prowadzić zdrowy, aktywny tryb życia. Jednak to wszystko nie gwarantuje jeszcze, że mamy zapewniły dziecku oraz sobie wszystkie składniki odżywcze w odpowiednich ilościach. Są składniki ważne dla przebiegu ciąży i rozwoju dziecka, które trudno jest dostarczyć organizmowi wyłącznie z dietą.

Więcej nie znaczy lepiej – czyli jak mądrze uzupełniać składniki odżywcze podczas ciąży i w okresie karmienia piersią

To, że podczas ciąży, a tym bardziej w okresie karmienia piersią nie należy jeść za dwoje wie już każda kobieta. Wysoka jest również świadomość faktu, że niektóre składniki odżywcze powinno się uzupełniać w tych okresach za pomocą suplementów diety, dedykowanych kobietom ciężarnym i karmiącym. Jednak nie każda przyszła i karmiąca mama wie, że tylko niektóre dostępne na polskim rynku preparaty mają optymalny, rekomendowany przez Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego skład. Wiele mam zastanawia się również, jaki preparat wybrać, by mieć poczucie, że robią to co najlepsze dla maleństwa oraz dla własnego organizmu.

Ze względu na powyższe fakty, wybierając preparat witaminowy, przyszła i karmiąca mama powinna brać pod uwagę 5 głównych zasad:

  1. Należy suplementować tylko te składniki, które trudno jest dostarczyć sobie i dziecku za pomocą codziennej diety.
  2. Warto wybierać preparaty rekomendowane przez specjalistów z dziedziny ginekologii i położnictwa.
  3. Należy sięgać po produkty sprawdzone, bezpieczne i z pewnego źródła.
  4. Dobrze jest wybrać preparat w postaci niewielkich kapsułek – co może mieć znaczenie dla kobiet, u których podczas ciąży zdarzają się mdłości i niestrawność.
  5. Najlepiej jest sięgać po zaufane suplementy, które są powszechnie znane i chętnie przyjmowane przez inne mamy. Pozytywna opinia innych kobiet jest doskonałą rekomendacją.

Najważniejsze składniki w suplementacji

Wielka piątka czyli 5 najważniejszych i rekomendowanych przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne składników w suplementacji kobiet w ciąży, których pozytywny wpływ w profilaktyce powikłań położniczych jednoznacznie udowodniono[2].

  • Kwas foliowy – najważniejsza witamina dla ciężarnej, w ciąży zapotrzebowanie na kwas foliowy wzrasta w tym okresie 2-4 krotnie. Niski poziom folianów u matki jest czynnikiem ryzyka rozwoju wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu. Cewa nerwowa jest jedną z pierwszych struktur układu nerwowego, jest to zawiązek mózgu i rdzenia kręgowego. Do jej zamknięcia dochodzi miedzy 22 a 28 dniem od momentu poczęcia.
  • Witamina D – jest niezbędna do utrzymania prawidłowej gospodarki wapniowej i fosforanowej w organizmie. Pobudza wchłanianie wapnia i fosforu w jelicie i zapobiega nadmiernemu wydalaniu tych pierwiastków z moczem, zmniejsza ryzyko nieprawidłowego rozwoju kości i ich mineralizacji. Bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
  • Kwasy omega-3, szczególnie DHA – dostarczanie organizmowi odpowiednich ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 jest bardzo ważne w trakcie ciąży i w okresie karmienia piersią, szczególnie istotny jest kwas dokozaheksaenowy, stanowi ważny składnik budulcowy siatkówki oka i osłonek mielinowych komórek mózgu. Organizm człowieka nie potrafi samodzielnie syntetyzować kwasów omega-3, dlatego muszą być one dostarczane z pożywieniem – dieta bogata w tłuste ryby morskie lub suplementacja produktami z DHA. Do czasu porodu dziecko pobiera niezbędne ilości DHA z organizmu matki. Po porodzie nowo narodzone dziecko otrzymuje je wraz z jej pokarmem.
  • Jod – pomaga w prawidłowej produkcji hormonów tarczycy i w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.
  • Żelazo – główny składnik hemoglobiny – białka obecnego w krwinkach czerwonych. Bierze udział w procesie transportu tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. W czasie ciąży zapotrzebowanie na żelazo wzrasta podwójnie. Niedobór żelaza u kobiet w ciąży jest przyczyną niedokrwistości lub anemii, co może powodować wady rozwojowe płodu.

Wymienione składniki eksperci określają jako „wielka piątka”. To grupa najważniejszych składników, które są niezbędne dla kobiet w ciąży. Jednak wiele suplementów, dostępnych na polskim rynku ma skład daleko wykraczający ponad to, co rekomendują Eksperci Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego.

Źródło:
[1] Koletzko B.: „Early nutrition and long-term health”. Pediatric Nutrition In Practice, 2008, 37-41.

[2] Źródło: „Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących”, Ginekologia Polska 2014, 85, 395-399.

[3] Poradnik Żywienia dla kobiet w ciąży, Opracowanie Merytoryczne Dorota Świątkowska mgr inż. żywienia człowieka; publikacja pod patronatem Instytutu Matki i Dziecka, s.17.

Podobne posty