728x90_lactosan_polpharma

Ciężarne, u których stwierdza się nadciśnienie tętnicze w ciąży można podzielić na dwie zasadnicze grupy, czyli te, które miały już nadciśnienie przed ciążą oraz te, u których rozwinęło się ono w czasie ciąży, a właściwie w drugiej jej połowie, czyli tzw. nadciśnienie ciążowe.

Prof. dr hab. Ewa Wender-Ożegowska, Klinika Rozrodczości UMP

Nadciśnienie ciążowe stwierdza się u 5-6% kobiet w ciąży. Patofizjologia jego nie do końca jest poznana, komplikuje ono nieco przebieg ciąży, ale  jeśli nie wikła go stan przedrzucawkowy, to rokowanie dla matki i jej dziecka jest dobre. Nadciśnienie ciążowe może być jednak zapowiedzią pojawienia się nadciśnienia przewlekłego w dalszych latach życia. Prawidłowe ciśnienie tętnicze w ciąży wynosi poniżej 141/91 mmHg – pierwsza wartość oznacza ciśnienie skurczowe, natomiast drugie rozkurczowe. Przy każdej wizycie, po kilkuminutowym odpoczynku, lekarz powinien je zmierzyć.

W prawidłowo przebiegającej ciąży, do drugiego trymestru ciśnienie tętnicze u zdrowej ciężarnej zazwyczaj spada, natomiast w trzecim trymestrze odnotowuje się nieznaczny jego wzrost. Objawem choroby jest ciśnienie tętnicze krwi, które przekracza dopuszczalną normę 140/90 mmHg. Na nadciśnienie narażone są przede wszystkim przyszłe mamy, które już przed ciążą miały problemy z ciśnieniem i to właśnie one znajdują się w głównej grupie ryzyka. Trzeba jednak pamiętać, że choroba może dotknąć również kobiety, które przed ciążą miały prawidłowe wyniki.

Przyczyny nadciśnienia w ciąży

Przyczyny występowania nadciśnienia w ciąży niestety nie są do końca znane. Przypuszcza się, że wpływ  mogą mieć predyspozycje genetyczne, nadciśnienie i zaburzenia metaboliczne w rodzinie, zmiany hormonalne zachodzące w czasie ciąży, a także otyłość i niewłaściwa dieta.

Wiadomo jednak, że narażone na nią są kobiety, które jeszcze przed zajściem w ciążę miały problem z otyłością, cukrzycą, zmianami w układzie krążenia. Statystycznie ryzyko pojawienia się choroby jest większe u rodzących po raz pierwszy, w ciąży mnogiej lub u kobiet, które przekroczyły 35. rok życia. Choroba związana jest często również z konfliktem serologicznym i chorobami wątroby, a według niektórych lekarzy z zaburzeniami psychicznymi, np. brakiem akceptacji ciąży.

Leczenie nadciśnienia

U ciężarnej, u której lekarz stwierdził obecność nadciśnienia podstawą postepowania jest regularna jego kontrola, unikanie diety bogatej w sól, a także precyzyjna kontrola przyrostu masy ciała, a także badanie moczu, pod katem ewentualnego białkomoczu. W przypadku łagodnego nadciśnienia, niewiele przekraczającego docelowe wartości wystarcza często zmiana trybu życia i odpowiednia dieta, ograniczenie przyrostu masy ciała oraz regularna kontrola ciśnienia.

Posiłki powinny być lekkostrawne, bogate w białko, witaminy, mikroelementy i inne substancje odżywcze. Należy ograniczyć znaczny wysiłek fizyczny, niemniej spacery, czy pływanie są bardzo zalecane. Należy  jak najczęściej wypoczywać, najlepiej w pozycji leżącej, bowiem zwiększa się wówczas przepływ przez nerki ciężarnej i poprawia odżywienie płodu. Absolutnie zakazany jest alkohol i palenie tytoniu. Kobiety z nadciśnieniem umiarkowanym nie wymagają hospitalizacji, ale stosuje się u nich leki obniżające ciśnienie (zwykle jest to metylodopa – alternatywnie labetolol lub nifedypina).

W sytuacji, gdy zdiagnozowano  nadciśnienie ciążowe umiarkowane prawdopodobnie będzie trzeba  przyjmować leki na obniżenie ciśnienia, a także regularnie mierzyć ciśnienie w domu, nawet 2-4 razy dziennie. Kobiety z nadciśnieniem umiarkowanym nie wymagają hospitalizacji, ale stosuje się u nich leki obniżające ciśnienie (zwykle jest to metylodopa – alternatywnie labetolol lub nifedypina). Konieczne będą także badania w kierunku białkomoczu, jak również stosowanie się do zaleceń dotyczących diety i aktywności, o których była mowa przy nadciśnieniu łagodnym.

Pobyt w szpitalu zaleca się tylko w przypadku ciężkiego nadciśnienie (wartości ciśnienia 160/110 mmHg lub większe). W warunkach szpitalnych podaje się leki przeciwnadciśnieniowe, aby utrzymać ciśnienie krwi poniżej 150/80-100 mm Hg. Ciśnienie tętnicze kontroluje się co najmniej 4 razy dziennie. Regularnie należy przeprowadzać badania elektrolitów, morfologii krwi, transaminaz, bilirubiny, wskaźników czynności nerek oraz w kierunku białkomoczu. Jeśli leczenie było skuteczne, po wypisaniu ze szpitalu pomiary ciśnienia krwi i białkomoczu wykonuje się dwa razy w tygodniu aż do rozwiązania.

Monitorowanie stanu płodu polega na ultrasonograficznej ocenie wzrostu płodu, objętości płynu owodniowego oraz ocenie przepływu krwi w tętnicy pępowinowej, nie częściej niż co 2 tygodnie. Badanie kardiotokograficzne wykonuje się nie częściej niż raz w tygodniu, chyba że zmniejszyła się aktywność ruchowa płodu, wystąpiło krwawienie z dróg rodnych, pojawiły się dolegliwości bólowe w jamie brzusznej lub pogorszył się ogólny stan zdrowia ciężarnej. Wtedy ciężarna wymaga pilnej hospitalizacji, czyli zgłoszenia się do szpitala.

We wszystkich przypadkach nadciśnienia należy regularnie kontrolować ciśnienie oraz wykonywać badania laboratoryjne, aby wykluczyć stan przedrzucawkowy, któremu towarzyszy białkomocz. O białkomoczu mówimy, gdy stwierdzimy występowanie białka w moczu powyżej  0,3 g/l  w moczu na dobę.

Gdy do wysokiego ciśnienia krwi dochodzi podwyższony poziom białka w moczu, możemy mówić o stanie przedrzucawkowym. Istotne jest to, że ciśnienie wcale nie musi mieć dużych wartości, natomiast bardzo niepokojącym objawem jest właśnie obecność białka w moczu, które sugeruje, że  nerki ciężarnej nie pracują prawidłowo. Zdarza się, że stan przedrzucawkowy nie daje na początku właściwie żadnych objawów, a nagle może dojść do pogorszenia stanu ciężarnej, bólu głowy, zawrotów, a nawet utraty świadomości.

Do charakterystycznych objawów  stanu przedrzucawkowego poza wysokim ciśnieniem krwi należą: puchnięcie nóg, rąk i twarzy, białko w moczu, podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi, zaburzenia widzenia, jak mroczki przed oczami czy podwójne widzenie, nudności, bóle brzucha, a także wymioty. W takiej sytuacji ciężarna musi być w szpitalu, a jeśli objawy nie mijają mimo leczenia, musimy dążyć do ukończenia ciąży w trybie pilnym, bowiem może dojść do przedwczesnego oddzielenia łożyska, krwotoku położniczego i obumarcia płodu, a w najgorszej sytuacji, jeśli nie ukończymy ciąży, nawet do zgonu ciężarnej.

Poród

Zasady dotyczące rozwiązania ciąży są podobne jak w przypadku nadciśnienia przewlekłego. Poród prowadzi się drogami natury, jedynie w przypadku nadciśnienia ciężkiego nie reagującego na wdrożone leczenie konieczne może być właśnie operacyjne ukończenie ciąży.

Opieka poporodowa i laktacja

Po porodzie należy kontynuować  leczenie przeciwnadciśnieniowe, a zmniejszenie dawki leków zależy od stwierdzanych wartości ciśnienia. Ciśnienie krwi kontroluje się codziennie przez pierwsze 2 dni, potem co najmniej raz w kolejnych trzech dniach oraz po zmianach dawki leków. U kobiet z nadciśnieniem ciążowym nie leczonym w czasie ciąży wdraża się terapię po porodzie, jeśli ciśnienia krwi przekracza wartość 150/100 mm Hg. Zasady bezpiecznego karmienia piersią u kobiet stosujących leki przeciwnadciśnieniowe są podobne jak w przypadku nadciśnienia przewlekłego.

Jeśli konieczne jest kontynuowanie leczenia przeciwnadciśnieniowego po powrocie do domu kontrola lekarska powinna być przeprowadzana raz na 2 tygodnie, a po 6-8 tygodniach od porodu opiekę powinien przejąć specjalista od choroby nadciśnieniowej.

Podobne posty