728x90_lactosan_polpharma

Polskie towarzystwa eksperckie aktualizują kalendarium badań zgodnie z wiedzą i sytuacją epidemiologiczną w Polsce. Lista badań po pierwszej wizycie jest dość długa, ale w kolejnych miesiącach jest ich znacznie mniej.

dr Marzena Jurczak- Czaplicka Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytut Matki i Dziecka

Na początku ciąży sprawdzamy u każdej ciężarnej grupę krwi oraz obecność przeciwciał odpornościowych do erytrocytów (jeśli znana jest grupa krwi i mamy do niej dokument, to w każdej ciąży oznaczamy obecność p/ciał do erytrocytów). Kolejne badania to poziom glukozy na czczo,  morfologia krwi oraz badanie ogólne moczu. Pozostałe badania dotyczą chorób zakaźnych: kiły- badanie WR lub USR, HIV, wirusowego zapalenia wątroby typu C- HCV, toksoplazmozy (przeciwciała w klasie IgG i IgM) i odporność na różyczkę (przeciwciała IgG i IgM). Oceniamy poziom TSH, aby wychwycić ciężarne z subkliniczną (bez wyraźnych objawów) postacią niedoczynności tarczycy. Ważna jest wiedza na temat przebytej ospy wietrznej, jeśli nie ma jasności co do odporności- należy oznaczyć przeciwciała w klasie IgG dla wirusa ospy.

Celem tych wszystkich badań jest wychwycenie pacjentek, które powinniśmy leczyć w ciąży np. z powodu toksoplazmozy, kiły lub AIDS, co przekłada się na zdrowie płodu i noworodka, czyli pozwala na ograniczenie powikłań danej choroby u dziecka lub zapobiega przekazaniu mu choroby. W sytuacji, gdy badania są ujemne- brak choroby, pamiętamy o działaniach profilaktycznych, by nie doszło do zarażenia w ciąży (mycie owoców i warzyw, mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami i z ziemią, nie spożywanie surowego lub niedopieczonego mięsa, brak ryzykownych zachowań seksualnych).

Poziom glukozy w połączeniu z wywiadem lekarskim może być wskazaniem do wczesnego wykonania testu obciążenia glukozą dla wykrycia cukrzycy ciążowej. Prawidłowa dieta i kontrola glikemii w sytuacji tej przypadłości w ciąży jest bardzo istotna dla ograniczenia jej powikłań głównie u płodu i noworodka.

Po kolejnych wizytach kontrolowana jest morfologia i badanie ogólne moczu, a dodatkowe badania zależą od sytuacji odporności ocenionej po I wizycie. Standardem jest ocena obecności przeciwciał u kobiet Rh (-) w każdym trymestrze ciąży. Obecnie, przy ujemnym wyniku tych przeciwciał, refundowana jest profilaktyka śródciążowa konfliktu serologicznego- podanie immunoglobuliny  anty Rh-D w dawce 300ug między 28 a 30 tygodniem ciąży. U kobiet Rh dodatnich ponowna ocena przeciwciał jest zalecana po 27 tygodniu ciąży.

Jeśli nie stwierdzono po I badaniu obecności przeciwciał dla toksoplazmozy to ponawiamy badanie w II i III trymestrze ciąży  (planowana jest zmiana w częstości oznaczeń od 2019 roku) w celu wykrycia ewentualnego zarażenia w ciąży i włączenia profilaktyki antybiotykiem.

Przy prawidłowym wyniku poziomu glukozy na czczo i braku określonych czynników ryzyka zalecane jest wykonanie testu obciążenia glukozą 75g między 24 a 28 tygodniem ciąży (krew jest pobierana 3-krotnie). Celem tego badania jest rozpoznanie cukrzycy ciążowej (przy nieprawidłowym wyniku) i wdrożenie odpowiedniego postępowania.

Badaniem wykonywanym w 3 trymestrze ciąży jest oznaczenie obecności antygenu  wirusowego zapalenia  wątroby typu B (HBs- antygen). Przy wyniku dodatnim konieczne jest podanie noworodkowi immunoglobuliny w pierwszych dobach po urodzeniu (a nie tylko szczepienia), by chronić go przed zarażeniem tym wirusem. Inne badania dodatkowe zlecane są przez lekarza w sytuacji podejrzenia choroby w ciąży np. cholestazy ciężarnych lub innych.

Kontrowersyjna jest ocena odporności w kierunku  wirusa cytomegalii. Zwolennicy proponują badanie w I trymestrze i przy braku odporności uczulają pacjentki na kontakt ze śliną i moczem małych dzieci (własnych i cudzych), a następną ocenę w III trymestrze informacyjnie dla neonatologów. Niestety na chwilę obecną nie ma postępowania leczniczego w tej chorobie. W nadzorowaniu przebiegu prawidłowej ciąży, poza badaniami moczu i krwi, bardzo istotne znaczenie mają 3 badania USG: 11-13 t.c.+ test podwójny (ocena białka PAPP-A i wolnego beta hCG), 20-22 t.c. i 30-32 t.c.

Podobne posty