Agnieszka Sztyler-Turovsky, wydawca Medonet.pl, szefowa działu Zdrowie w Onet.pl

Cukrzyca ciążowa dopada nawet sześć na sto kobiet oczekujących dziecka. Zaburzenia hormonalne, wysiłek fizyczny, stres powodują skoki poziomu glukozy. Dlaczego? Glukoza rozkładana jest w organizmie przy pomocy insuliny. W ciąży działanie insuliny może być słabsze z powodu wyższego poziomu hormonów takich jak progesteron, prolaktyna, estrogeny, kortyzol. A trzustka może nie nadążać z wytwarzaniem insuliny (przy zwiększonych potrzebach – przecież chodzi też o potrzeby dziecka), komórki twojego ciała są teraz na nią bardziej odporne, a insulina może być też rozkładana przez enzymy łożyska. Gdy poziom insuliny jest niski, glukoza nie może być wchłonięta do tkanek i prawidłowo wykorzystana przez organizm. Zaczyna czerpać energię z tłuszczów i białek, a produktem ubocznym tego procesu są ketony zaburzające działanie narządów wewnętrznych.

Jak rozpoznać cukrzycę?

Cukrzyca ciążowa ujawnia się zwykle w II trymestrze ciąży, a po porodzie mija samoistnie. Jej objawami bywają zawroty głowy, nasilone pragnienie, utrata przytomności. Często jednak choroba przebiega bez żadnych objawów, a towarzyszące jej zmęczenie kładzie się na karb odmiennego stanu. Dlatego konieczne jest regularne badanie poziomu cukru we krwi, zwłaszcza jeśli kobieta skończyła 35 lat, ma nadwagę (BMI powyżej 27) cierpi na nadciśnienie lub choroby nerek, jest w kolejnej ciąży, a w jej rodzinie zdarzały się już przypadki zachorowań na cukrzycę.

Chora mama, chore dziecko

Nieleczona cukrzyca może mieć poważne konsekwencje dla kobiety: prowadzić do kwasicy metabolicznej i śpiączki cukrzycowej. U 30 proc. pacjentek choroba przekształca się w cukrzycę typu II . Powikłaniem cukrzycy może być nadciśnienie, infekcje dróg moczowych, a przede wszystkim poronienie, przedwczesny lub trudny poród. Jej rozwój jest groźny dla płodu. Powoduje bowiem niedostateczny rozwój wielu organów, w tym wady serca i układu oddechowego. Zdarza się też makrosomia– dziecko rodzi się bardzo duże (powyżej 4.2 kg lub powyżej 90 centyla) z nieproporcjonalnym tułowiem. Podczas porodu może dojść do niedowładu kończyn górnych z powodu trudności z urodzeniem barków. Dzieci po ciąży cukrzycowej z powodu niedorozwiniętych płuc trzeba podłączać do respiratora, gorzej znoszą też żółtaczkę okołoporodową. W przyszłości mogą cierpieć na otyłość i nietolerancję glukozy.

Jak badać poziom cukru we krwi?

Podczas ciąży badania pozwalające wykryć cukrzycę wykonuje się kilka razy. Pierwsze badanie, wykonywane w drugim miesiącu ciąży to po prostu badanie krwi pobranej na czczo. Drugie wykonuje się w szóstym miesiącu ciąży. Test obciążenia glukozą polega na dwukrotnym pobraniu krwi: przed i godzinę po wypiciu roztworu wody z glukozą (50g), Poziom cukru do 125-140 mg/dl jest prawidłowy – możesz spać spokojnie. Powyżej 180 -200 mg/dl świadczy o cukrzycy i wymaga natychmiastowego podjęcia leczenia. Gdy wynik mieści się między tymi wartościami trzeba zrobić dodatkowy test. Wygląda on podobnie jak poprzednie badanie, tyle że zawartość glukozy w wodzie jest większa (75g) a odstęp pomiędzy pobraniami krwi dłuższy. Gdy kolejne badanie potwierdzi cukrzycę trzeba przygotować się na wizytę u diabetologa oraz, że na sali porodowej oprócz położnika obecny będzie neonatolog.

Jak się leczyć?

Pierwszym krokiem jest zmiana nawyków żywieniowych i wprowadzenie odpowiedniej diety. Liczy się przede wszystkim regularność posiłków (5 dziennie) i niezbyt długie odstępy między nimi, które zapobiegną skokom poziomu glukozy. Dieta powinna być zbilansowana i zawierać odpowiednią ilość węglowodanów, białka i tłuszczu. Należy unikać cukru i słodkich potraw. Dietę ciężarna ustala indywidualnie z diabetologiem, który weźmie pod uwagę także inne choroby, styl życia, wagę. Z dużą dozą prawdopodobieństwa znajdzie się w niej ciemny chleb, płatki owsiane, kasze gruboziarniste, warzywa i świeże owoce (nie soki owocowe), chude mleko, maślanka, drób, pieczone ryby (nie smażone), zupy warzywne, olej rzepakowy, oliwa z oliwek. Po wprowadzeniu nowej diety monitoruje się regularnie poziom cukru we krwi za pomocą glukometru (można go wypożyczyć z poradni diabetologicznej). Gdy okażę się, że nadal jest za wysoki konieczne będzie leczenie preparatami insuliny.

Jak się zachować w cukrzycy?

Oprócz diety i leków, ważny jest umiarkowany ruch, który stabilizuje metabolizm. Cukrzyca w ciąży wymusza nie tylko wizyty u diabetologa ale i częstsze spotkania z lekarzem prowadzącym (w ostatnim miesiącu ciąży nawet co tydzień). W ten sposób lekarz może lepiej kontrolować stan płodu i stwierdzić ewentualne nieprawidłowości (np. zbyt dużą masę). Ciąża z cukrzycą nie może być przenoszona. Często rozwiązuje się ją przez cesarskie cięcie. Szybka diagnoza i regularne dbanie o siebie pozwalają kobiecie, mimo cukrzycy, urodzić zdrowe dziecko.

Podobne posty